اوضاع طبیعی دهگلان
- تاریخ جغرافیایی: آب وهوای کوهستانی ودارا بودن کوه های شیدا وخسرو کش وعبدالرحمن ومراتع مناسب دامپروری وآثار باستانی شهر قدیمی سیس وآرزند وعباسجوب ودشتهای مرغوب سراب وبگه جان وطهماسبقلی وسایر دشت های شهرستان که به آن چشم انداز خوبی داده است
- موقعیت ، حدود ومساحت: شهرستان دهگلان با مساحت کلی 2050 در بین 35 درجه و1 دقیقه تا 35 درجه و 39 دقیقه عرض شمالی نسبت به خط استوا و 47 درجه و 7 دقیقه تا 47 در جه 36 دقیقه طول شرقی نسبت به نصف النهار گرینویچ ودر ارتفاع 1906 متری از سطح دریا قرار گرفته که از شمال به شهرستان های بیجار ودیواندره ، از شرق به بخش مرکزی شهرستان قروه ، از جنوب به شهرستان های کامیاران وسنقر کلیایی واز غرب به شهرستان سنندج محدود می شود.
- توپوگرافی : وضع زمین وتیپ خاک: 159963 هکتار اراضی دیم و 14485هکتار آبی و 85000 هکتار آبی چاه های عمیق ونیمه عمیق. از نظر توپوگرافی شهرستان دهگلان به سه قسمت
- کوهستانی :جزئی از زون سنندج – سیرجان که در قسمت غرب وجنوب منطقه واقع شده است. 2- پایکوهی: که شامل پایکوههای رشته کوه صلوات آباد ورشته کوه پنجه علی می شود و
- دشت: دشت دهگلان از سه طرف به ارتفاعات واز طرف شرق به دشت قروه محدود شده ودارای وسعتی در حدود 627 کیلومتر مربع با شیب ملایم به طرف شمال وشرق گسترش یافته است.
- از نظر تیپ خاک:
خاک های این منطقه مانند خاک های استان جوان بوده ومراحل پیدایش خاک را بطور کامل سپری نکرده وچون اکثر این خاک ها در تپه ماهورها پدید آمده اند دارای زهکشی طبیعی خوبی بوده وخطر از نظر شوری آن را تهدید نمی کند. - پوشش گیاهی:
- گیاهان مرتعی: درکوهستان ها وشیب های تند می رویند وشامل: خار زرد، بومادران، شیرسنگ، شنگ ، سیر وحشی ، نباتات خانواده بقولات ،نباتات خانواده گرامینه، یونجه وحشی ، کنگر، شیرین بیان وشقایق وحشی می باشد
- گیاهان مزروعی که در شیب های کم می رویند وشامل 90000 هکتار مرتع درجه یک مناسب پرورش دام
- آب وهوا: معتدل گرم شمالی (زمستاهای بسیار سرد وتابستان های معتدل)
- آب های سطحی رودخانه ها ، مسیل ها ، انهار ، آب بندها و... : منطقه دهگلان قسمتی از حوزه آبریز قزل اوزن است که منشاء آبگیر رودخانه های این منطقه از ذوب رف وباران های فصول سرد ومعتدل است. دارای 4 رودخانه ( رودخانه های دهگلان ، چرخه بیان ، تروال ومیرکی) و 1114 دهنه چشمه با تخلیه سالانه 08/175 میلیون متر مکعب آب و دو سد (سورهال وسنگ سیاه )واز عمده آب بند های این منطقه می توان به عباسجوب، تروال ، توربه ریز، آرزند، دلک، نیاز، دهگلان، حسینی، قروچای ، آسیابجوب، علی آباد وتازه آباد گاومیشان اشاره کرد.
- آب های زیرزمینی ( کاریزها، چشمه ها، چاه ها) : 3 رودخانه و 802 حلقه چاه عمیق ونیمه عمیق