سوالات متداول در رابطه با بیماری تب خونریزی دهنده كریمه كنگو
یک بیماری ویروسی مشترک بین انسان و دام که در انسان با ایجاد علائمی نظیر تب و خونریزی شدید از اعضای مختلف بدن انسان شناخته شده و اولین بار در منطقه ی کریمه ...................
سوالات متداول در رابطه با بیماری تب خونریزی دهنده كریمه كنگو
1- تب خونریزی دهنده ی كریمه كنگو به چه معنائی است ؟
یك بیماری ویروسی مشترك بین انسان و دام كه در انسان با ایجاد علائمی نظیر تب و خونریزی شدید از اعضای مختلف بدن انسان شناخته شده و اولین بار در منطقه ی كریمه ( ناحیه ای متعلق به كشور اكراین در اروپا ) و كشور كنگو در آفریقا مشاهده گردید و به همین جهت به این نام نامگذاری شد .
2-عامل این بیماری چیست ؟
عامل بیماری ویروسی از گروه آربوویروس ها ، خانواده بانیاویریده و جنس نایروویروس است . این ویروس در برابر حرارت مقاومت كمی داشته و زود از بین می رود . ویروس در دمای 56 درجه به مدت 30 دقیقه مقاومت می نماید ، اما در دمای 40 درجه تا 10 روز فعال باقی می ماند .ویروس در برابر ضد عفونی كننده ها خصوصآ تركیبات اسیدی مقاومت ندارد ، بنابراین در محیط اسیدی ایجاد شده پس از جمود نعشی در گوشت از بین می رود .
3- آیا پختن گوشت و پاستوریزه كردن شیر می تواند ویروس عامل بیماری را از بین ببرد ؟
بله ، به طور قطع
4- محیط اسیدی ایجاد شده در گوشت به چه شكل می تواند روی ویروس اثر بگذارد ؟
پس از ذبح دام تغییراتی در اسیدیته ی گوشت به طور طبیعی ایجاد می شود كه این تغییرات به فاصله ی 24 تا 48 ساعت پس از ذبح به اوج خود می رسد . بدین معنی كه 24 تا 48 ساعت پس از كشتار دام ، اسیدیته ی گوشت پایین آمده و به حدی می رسد كه می تواند ویروس عامل بیماری را از بین ببرد .
5- آیا فریز كردن گوشت هم می تواند بر ویروس اثر منفی بگذارد ؟
بله ، ولی بهترین كار نگهداری گوشت به مدت 24 تا 48 ساعت در یخچال ( یعنی در دمای 0 تا 4 درجه سانتی گراد) است ، چون این عمل كیفیت لاشه را هم بسیار بهبود می بخشد . به عبارات دیگر حتی اگر می خواهیم قسمتی از گوشت را در فریزر نگهداری نمائیم ، بهتر است قبل از فریز كردن آن را به مدت 24 ساعت در یخچال نگهداری كنیم .
6- آیا مصرف كباب می تواند خطرناك باشد ؟
در صورتی كه كباب از گوشت تازه تهیه شده و خوب هم حرارت ندیده باشد ، ممكن است خطرناك باشد . اما در غیر اینصورت هیچ مشكلی ندارد . همچنین خوب است بدانیم انتقال بیماری از طریق گوارشی به ندرت اتفاق میافتد .
7- آیا انتقال بیماری تب خونریزی دهنده ی كریمه كنگو از طریق گوشت مرغ و ماهی هم میتواند اتفاق بیافتد ؟
در مورد ماهی مطلقا امكان پذیر نبوده ولی در مورد مرغ با توجه به شرایط صنعتی پرورش در كشور ما به ندرت ممكن است اتفاق بیافتد . انتقال بیشتر از طریق گوشت قرمز و گوشت شتر مرغ امكان پذیر است .
در مورد پرندگان می توانیم بگوئیم كه پرندگان بومی موجود در روستا ها كه با سایر دام ها نگهداری می شوند بیشتر در معرض خطر هستند .
8- بیماری در چه كشور هائی مشاهده شده است ؟
بیماری در بسیاری از كشور های دنیا بویژه كشور های خاورمیانه ، آفریقا ، آسیای مركزی ، هند و حتی تعدادی از كشور های اروپائی مشاهده گردیده است . در ایران نیز در چند سال گذشته بر اثر نقل و انتقال دام از كشور های هم مرز بویژه در مرز های شرقی ، كانون هائی از بیماری در استان های مختلف كشور مشاهده گردیده است .
9- چه دام هائی به بیماری مبتلا می شوند ؟
نشخواركنندگان اهلی از قبیل گاو ، گوسفند و بز ، خرگوش ، جوجه تیغی و شتر مرغ از اصلی ترین مخازن ویروس و انتقال دهنده ی آن به انسان محسوب می شوند .
10- علائم بیماری در دام چیست ؟
علائم بیماری در دام فقط برای دامپزشكان و بعد از انجام آزمایشات خونی قابل تشخیص است . ولی در كل بهتر است بگوئیم كه این بیماری علائم شدید و واضحی را در دام ایجاد نمی نماید و فقط باعث ایجاد تب و علائم عمومی مربوط به آن می شود . در برخی موارد سقط جنین هم می تواند از علائم بیماری محسوب گردد
11- بیماری از چه راه هائی به انسان منتقل می شود ؟
در انتقال بیماری ، كنه نقش بسیار مهمی را ایفا می نماید . در صورتی كه یك دام بیمار كه ویروس را در خون خود نگهداری می كند ، توسط كنه گزیده شود ، كنه نیز به ویروس آلوده شده و در این حالت كنه های آلوده می توانند بیماری را هم به سایر دام های گله و هم به انسان منتقل نمایند .
همچنین باید متذكر شد كه خون و ترشحات دام بیمار آلوده بوده و می تواند در صورت تماس با مخاطات انسان باعث انتقال بیماری شود .
متاسفانه این بیماری از طریق انسان به انسان نیز قابل انتقال است و خون و ترشحات انسان بیمار نیز می تواند نقش مهمی در انتقال ویروس داشته باشد .
12- كنه به چه شكل می تواند بیماری را به انسان انتقال دهد ؟
گزیده شدن انسان توسط كنه ی آلوده و یا له كردن كنه در بین انگشتان كه اغلب توسط دامداران و چوبداران صورت می گیرد ، می تواند باعث انتقال بیماری شود .
13- انتقال از طریق خون و ترشحات دام به چه شكل صورت میگیرد ؟
در خون دام بیمار ، ویروس در چرخش می باشد . اگر خون حاوی ویروس با مخاطات چشم ، دهان و یا خراش و زخم های موجود در سطح بدن انسان تماس حاصل نمایند ، وارد بدن شده و باعث ایجاد بیماری خواهند شد . این امر حتی در مورد تماس خون انسان بیمار هم صادق است .
14- آیا راه های دیگری هم برای انتقال بیماری وجود دارد ؟
گزارشاتی از انتقال بیماری در اثر تماس با هواهای بازدمی دام و انسان بیمار هم وجود دارد
15- چه افرادی بیشتر در معرض خطر بیماری قراردارند ؟
دامداران ، چوبداران ، قصابان ، كاركنان كشتارگاه ها ، پرسنل دامپزشكی ، كادر پزشكی شاغل در بیمارستان ها و مراكز درمانی و خانواده های همه ی گروه های ذكر شده ، افراد در معرض خطر محسوب می شوند
16- آیا بیماری در سن و جنس به خصوصی بروز پیدا میكند ؟
خیر ، انسان در هر سن و جنسی می تواند به بیماری مبتلا شود . اما با توجه تماس بیشتر افراد فوق الذكر با بیماری ، انتظار میرود بیماری بیشتر در سنین فعال جامعه مشاهده گردد
17- علائم بیماری در انسان چیست ؟
شاخص ترین علائم در این بیماری بروز تب و عوارض ناشی از آن و سپس بروز خونریزی در نقاط مختلف بدن می باشد . دوره كمونبیماری به طور متوسط چهار روز و حداكثر دوازده روز است . معمولاً تا روز چهارم علائم غیر خونریزی مانند تب، سردرد، احساس سرما، خستگی درد عضلانی، پرخونی صورت، پرخونی ملتحمه و چشم، استفراغ و دردهای بالای معده مشاهده میگردد . علائم خونریزی از روز چهارم شروع میشود كه به صورت خونریزی های ریز در مخاط دهان و پوست، خونریزی از لثهها، بینی، معده، روده ورحم و زیر پوست ناحیه ساق پا و دستها ظاهر میشود. مرگ بیمار ناشی از شوك، كم خونی خونریزی شدید ریوی، عفونت منتشر و اختلال انعقادی داخل عروقی پیش رونده است .
18- آیا بیماری در فصل خاصی شایع می شود ؟
در فصول گرم كه فعالیت كنه ها در آن به اوج خود می رسد ، بیماری هم بیشتر مشاهده می شود ، یعنی از فروردین تا اوایل پائیز
19- آیا بیماری واكسن دارد ؟
واكسن در دست مطالعه و تولید بوده و فعلا به شكل انبوه مورد مصرف نمی باشد
20 – دامداران برای پیشگیری از بیماری باید چه نكاتی را مد نظر داشته باشند ؟
سم پاشی بدن دام و جایگاه های نگهداری دام ، خودداری از خرید دام های بیمار و غیر مجاز ، رعایت بهداشت و بهسازی جایگاه های نگهداری دام ، همكاری با پرسنل دامپزشكی و رعایت توصیه های بهداشتی آنها ، خودداری از له كردن كنه در دست ، خودداری از ذبح دام در دامداری ، جمع آوری منظم كود دامداری و دفع آن به طریق بهداشتی
21- قصابان و كاركنان كشتارگاه ها چه مسائلی را باید رعایت كنند ؟
استفاده از لباس كار ، دستكش ، چكمه و عینك هنگام كشتار دام و یا كار كردن با گوشت ، خودداری از خرید و فروش گوشت دام هائی كه خارج از كشتارگاه ذبح شده اند ( گوشت قاچاق ) ، خودداری از گذاشتن چاقوی آغشته به خون در دهان ( عادت غلط برخی از قصابان و سلاخ ها )
22- مردم به چه شكل خود را از بیماری مصون نگه دارند ؟
خرید گوشت دارای مهر دامپزشكی ( گوشت های بازرسی شده توسط بازرسین بهداشتی دامپزشكی ) ، اجتناب از خرید گوشت از افراد دوره گرد و مشكوك ، اجتناب از خرید گوشت از روستا ها ، دامداری ها و مراكز غیر مجاز ، استفاده از دستكش هنكام كار با گوشت ، نگهداری گوشت و جگر به مدت حداقل 24 ساعت قبل از مصرف در یخچال ( با دمای 0 تا 4 درجه ) ، حتی الامكان استفاده از فرآورده های بسته بندی شده
23- در صورت داشتن سوالات دیگر از چه طریقی امكان طرح وجود دارد ؟
كلیه ی هم استانی های عزیز می توانند ، سوالات ، انتقادات ، نظرات و پیشنهادات خود را از طریق تلفن 1512 با ما در میان بگذارند
اداره كل دامپزشكی استان كردستان در خدمت بهداشت و سلامت جامعه